💎 САРЫН ЭРХ АВАХ Сарын эрх идэвхжүүлээд сайт дээр байгаа бүх нийтлэлийг хязгааргүй уншаарай. Идэвхжүүлэх ➔
N Niitlel.site
💎 Эрх авах 🔑 Нэвтрэх / Бүртгүүлэх
Бодит түүх 2,500 ₮ ⏱ 9 мин унших

ЦУСТ ЦАСАН ДУНДАХ ТЭМЦЭЛ: "Карусын аялал" ба Швед цэргүүдийг хөлдөөсөн уулын гамшиг (1719 он)

1719 оны 1-р сар. Швед, Норвегийн хилийн тэсгим хүйтэн Карус ууланд -30 хэмийн шуурганд 3,000 гаруй цэрэг мөсөн хөшөө болон үлдсэн дэлхийн түүхэн дэх хамгийн аймшигт өвлийн марш.

💎

Сарын эрх идэвхжүүлэх

Сайтын бүх нийтлэл, нууцлаг бодит түүхүүдийг 30 хоног хязгааргүй унших боломжтой.

Эрх авах

1719 оны 1-р сарын эхэн үе. Швед, Орос, Дани-Норвегийн хооронд 20 гаруй жил үргэлжилсэн Агуу Хойд дайны хамгийн эгзэгтэй, төгсгөлийн жилүүд байлаа.

Шведийн дайчин хаан Чарльз XII Норвегийн Фредрикстений бэхлэлтийг бүслэх үеэрээ суманд оногдон зуурдаар нас барснаар Норвеги дахь Шведийн бүх цэргийн ажиллагаа гэнэт зогсов. Энэ үед Норвегийн хойд хэсгийн Тронхейм хотыг эзлэхээр олон сар бүсэлж, хүйтэн бороо, ядаргаанд туйлдсан Шведийн генерал Карл Густав Армфельдтийн удирдлага доорх 6,000 гаруй Каролин цэргүүдэд хааны үхлийн тухай бараан мэдээ хүрчээ.

Генерал Армфельдтэд нэг л сонголт үлдсэн байв: Эх орон руугаа, Швед рүү нэн даруй буцах.

Эх орны зүг харих хамгийн дөт бөгөөд аюулгүй зам нь Норвеги, Шведийн хилийн заагт орших, далайн түвшнээс дээш 1,200 гаруй метрийн өндөр сүрлэг Карус (Tydal-Jämtland) уулсыг давах явдал байлаа. 1-р сарын 11-ний өглөө 5,800 гаруй цэрэг, 500 гаруй ачааны морь, олон зуун хөтөч, дагалдагчид Тюдал тосгоноос хөдөлж, цаст уулс өөд мацаж эхлэв. Хэдийгээр өвлийн жавар хайрч байсан ч генерал уулын давааг 2 хоног буюу ердөө 55 км туулаад Шведийн нутагт хүрнэ хэмээн найдаж байв.

Гэвч уулын хярд гарах тэр мөчид байгаль эх тэднийг жинхэнэ там руу шидлээ.

1-р сарын 12-ны үдээс хойш Атлантын далайгаас орж ирсэн цагт 110 км-ийн хурдтай, -30 хэмийн тэсгим хүйтэн аймшигт цасан шуурга (blizzard) гэнэт уулын хярыг нөмрөн авав. Үзэгдэх орчин 2 метр хүрэхгүй болж, зам заагч Норвегичууд хүртэл чиглэлээ алдаж, 5000 гаруй цэрэг уулын мөсөн тагтан дээр бүрэн төөрсөн байна.

Шуурганы хүйтэн жавар цэргүүдийн нүүр, гарыг тэр дороо хайрч, нойтон дүрэмт хувцас нь төмөр мэт хатууран хөлдөв. Мод, ургамалгүй нүцгэн хадан хясаан дээр гал асаах өчүүхэн ч боломж байсангүй. Ачааны морьд нэг нэгээрээ хүйтэнд тамирдан цасан дээр унаж үхэж эхлэхэд, амьд үлдэх гэсэн цөхөрсөн цэргүүд морьдынхоо гэдсийг ярж, халуун цус, арьсан дотор нь гараа хийж дулаацахыг хичээж байв.

Шөнө болоход хүйтэн бүр -35 хэмд хүрч, хүмүүс унтахгүйн тулд бие биенээ налан тойрог үүсгэн зогсоцгоов. Гэвч хэдхэн секунд нүдээ аньсан хүн л дахин хэзээ ч сэрэхгүйгээр мөс болон хувирч байлаа.

Маргааш өглөө шуурга арай намжихад уулын бэл дэх Шведийн хилийн харуулын цэргүүд уулнаас бууж яваа цэргүүдийг харахаар дурандаа шагайтал...

🔒

Нийтлэлийг үргэлжлүүлэн унших

Та QPay ашиглан ердөө 2,500 ₮ төлөөд энэхүү нийтлэлийг шууд унших, эсвэл сар/жилийн эрх аван бүх нийтлэлийг хязгааргүй унших боломжтой.

💎 Сар / Жилийн эрх авах