Дэлхийн II дайны төгсгөлд АНУ Японд хаях гурав дахь атомын бөмбөгт зориулан 6.2 кг жинтэй, 89 мм диаметртэй плутони-галлийн хайлшаар хийсэн цөмийн бөмбөрцгийг бэлтгэсэн байв. Япон бууж өгснөөр энэхүү бөмбөрцгийг Нью-Мексико дахь Лос-Аламосын нууц лабораторид судалгааны зориулалтаар үлдээжээ.

1946 оны 5-р сарын 21-ний өдөр. Манхэттэн төслийн хамгийн чадварлаг залуу эрдэмтдийн нэг, 35 настай Канадын физикч Луис Слотин долоон хамтрагчийнхаа өмнө цөмийн урвалын эгзэгтэй цэгийг ("criticality") тодорхойлох туршилт хийж байлаа. Тэрээр өмнө нь энэ туршилтыг олон арван удаа хийж байсан тул өөртөө хэт итгэлтэй болсон байв (Алдарт физикч Энрико Ферми түүнд "Чи наад туршилтаа ингэж хийсээр байвал жилийн дотор үхнэ шүү" гэж анхааруулж байжээ).

Туршилт маш энгийн хэрнээ үхлийн аюултай байв: Плутонийн бөмбөрцгийг нейтрон ойлгогч бериллийн хоёр хагас бөмбөлгөн бүрхүүл дотор хийнэ. Хэрэв дээд ба доод хоёр бүрхүүл хоорондоо бүрэн нийлж хаагдвал нейтронууд дотогшоо ойж, агшин зуурт гинжин урвал эхлэн үхлийн цацраг ялгарах байлаа.

Аюулгүйн дүрмээр бол хоёр бүрхүүлийн завсар тусгай металл ивээс тавих ёстой байсан ч, Слотин ажлаа хялбарчлах үүднээс баруун гартаа жирийн нэг хавтгай хошуутай халив (отвёртка) бариад, түүнийхээ үзүүрээр дээд бүрхүүлийг хөндийрүүлэн тулж зогсов! Өрөөнд байсан 7 эрдэмтэн амьсгаа даран түүний гарыг ширтэж байлаа.

Слотин халивыг аажмаар хөдөлгөн хоёр бүрхүүлийг ойртуулж, Гейгерийн тоолуурын тачигнах чимээг чагнаж байтал... өдрийн 15:20 цагт түүний гар дахь халив гэнэт металл гадаргуу дээгүүр гулсаж мултраад, дээд бүрхүүл "тас" хийн доод хэсэгтэйгээ бүрэн нийлж хаагдлаа!

Яг тэр агшинд өрөөг нүд гялбам хурц цэнхэр туяа гийгүүлж, Слотины нүүр рүү халуун агаарын долгион цохиод, аманд нь исгэлэн төмрийн амт амтагдав...

🔒

Нийтлэлийг үргэлжлүүлэн унших

Та QPay ашиглан ердөө 2,500 ₮ төлөөд энэхүү нийтлэлийг шууд унших, эсвэл сар/жилийн эрх аван бүх нийтлэлийг хязгааргүй унших боломжтой.

💳 Ганц энэ нийтлэлийг унших (2,500 ₮) 💎 Сар / Жилийн эрх авах